Hội nam y việt nam

Vietnamese traditional medicine Association

Nam Y

Rau đay - Vị thuốc vườn nhà

Cây rau đay được trồng ở các nước Châu  Á, Châu Phi, Châu Mỹ. Ở nước ta rau đay được trồng trong các vườn gia đình để lấy lá non, ngọn non làm rau ăn. Thân cây rau đay có màu đỏ.
Rau đay còn có tên gọi là rau đay quả dài, nhân dân miền Nam gọi là rau trai. Người Trung Quốc gọi là đình lịch. Hạt rau đay gọi là đình lịch tử.
Rau đay đỏ
Rau đay có tên khoa học là Corchorus olitorius ; thuộc họ đay (Tiliaceae ).  Trong lá  rau đay tươi có các chất dinh dưỡng chủ yếu như : Nước  91,4% , Protid  2,5% , Glucid  3,2%  , Cellulose  1,5%  ,  Tro  1,1%  ; các muối khoáng :  Canxi 182 mg , Photpho  57 mg ,  Sắt 7,7mg  ; các Vitamin :  B1  0,13mg  ,  B2  0,26mg  , PP  1,1mg  , C  77mg  ,  beta-caroten  4560mcg .  Trong hạt rau đay có chứa  2 digitalin glucosid là : corchorosid A và corchorosid B ; ngoài ra còn có 1 chất đắng là corchorin .
Nhân dân ta và nhân dân một số nước khác thường dùng rau đay để nấu canh ăn đơn thuần hay nấu canh cua, canh thịt lợn nạc.
Theo Y học cổ truyền rau đay có vị đắng cay; tính mát có tác dụng nhuận phế, nhuận trường, lợi thủy, trừ dờm định suyễn , Trong Y học cổ truyền thường dùng hạt đay để chữa bệnh . Hạt đay gọi là đình lịch tử vị đắng tính mát có tác dụng tiêu viêm, thanh phế, định suyễn, hành thủy .
 Căn cứ thành phần các chất dinh dưỡng  có trong rau đay thì ngoài công dụng làm rau ăn, bổ sung chất khoáng, sinh tố cho cơ thể; rau đay  còn  là một vị thuốc  có tính mát được dùng chữa các chứng bệnh sau :
 Rau đay quả dài
Bài  1-  Trị táo bón :
Rau đay  tươi  30 -50 gam, nhặt bỏ cành cứng già, lấy lá và ngọn non , rửa sạch cho vào 200 ml nước đun sôi kỹ , cho người bệnh uống ăn cả bã hàng ngày đến khi hết táo bón, mót rặn (dựa vào tác dụng nhuận tràng, hành thủy ) .

Bài  2- Chữa phụ nữ sau khi sinh ít sữa :
Hái lá và ngọn rau đay tươi 150 – 200 gam rửa sạch, đem nấu canh thịt lợn nạc cho người mẹ ăn hàng ngày trong tuần lễ đầu ; trong các tuần lễ sau, mỗi tuần ăn 2 lần, mỗi lần ăn 200 – 250 gam lá và ngọn rau đay tươi thì sự tăng tiết sữa sẽ được duy trì và hàm lượng chất béo trong sữa cũng tăng hơn mức trung bình ( dựa vào tác dụng bồi bổ, hành thủy, lợi sữa ).
Lưu ý :
Người mẹ ít sữa và người già hay táo bón nên ăn canh rau đay hàng ngày  .
Những người  cơ địa dễ tiêu chảy  không nên ăn nhiều canh rau đay
 Quả của rau đay đỏ
Bài  3- Chữa ho suyễn  do đờm khí thở gấp khò khè
Đình lịch tử  ( hạt rau đay ) sao qua    12g
Tang bạch bì(vỏ rễ cây dâu)tẩm mật sao    16g
Trần bì ( vỏ quýt ) thái nhỏ sao thơm     8g
Tất cả các vị cho vào 300 ml nước,sắc lấy 100ml nước thuốc , chia uống  2 lần trong ngày. Ngày uống 1 thang (dựa vào tác dụng thanh phế, định suyễn, trừ đờm).
TTƯT-LY-DSCK2 Nguyễn Đức Đoàn

 

Để lại một bình luận

Thông tin phản hồi (0)