11:17 07/04/2017
Lễ đón nhận Bằng UNESCO ghi danh “Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt” là Di sản văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại

Ngày 2/4/2017 (tức ngày 6/3 âm lịch) tại xã Kim Thái - Vụ Bản, Nam Định đã diễn ra Lễ đón nhận Bằng UNESCO ghi danh “Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt” là Di sản văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại. Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ có ý nghĩa giáo dục truyền thống yêu nước, uống nước nhớ nguồn; thể hiện tinh thần hòa hợp dân tộc, mọi người đều có thể tham gia, không phân biệt xu hướng chính trị, tôn giáo, tuổi tác, giới tính, nghề nghiệp. Người Việt tôn thờ các vị Thánh Mẫu, các vị thánh bản địa và tiếp nhận các vị thần. Các vị thần có nguồn gốc là dân tộc thiểu số trong điện thần thể hiện sự giao lưu văn hóa, mối quan hệ bình đẳng, gắn bó mật thiết giữa các dân tộc ở Việt Nam… Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ phân bố ở nhiều địa phương trên cả nước, trong đó tỉnh Nam Định được coi là trung tâm với gần 400 điểm thờ cúng Thánh Mẫu.

Phủ chính Tiên Hương và gia đình cụ thủ nhang Trần Thị Duyên đã đóng góp rất lớn trong việc giữ gìn, bảo tồn và phát huy Tín ngưỡng thờ Mẫu tại quần thể di tích Phủ Dầy. Hàng năm Ngọn lửa thiêng được rước từ cung cấm của Mẫu ở Phủ chính Tiên Hương tiếp lửa cho Đoàn rước đưa ánh sáng tới muôn dân trăm họ mong cho Quốc thái dân an, nhà nhà được hưng vượng, ấm no, hạnh phúc.

 
 Quang cảnh Lễ nhận Bằng Unesco ghi danh “Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt” là Di sản văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại.

Trong thư tịch cũng như huyền tích, ở Việt Nam ta đấng nữ lưu được tôn vinh trong Tứ bất tử duy chỉ có một, hành trạng “tam thế giáng sinh” cũng vẫn chỉ có một vị ấy: Thánh Mẫu Liễu Hạnh.

Theo nghiên cứu của ThS Trần Quang Dũng truyền rằng, Thánh Mẫu vốn là Đệ nhị cung tiên, con Vua cha Ngọc Hoàng Thượng đế. Vào thời Lê sơ, có nhà họ Phạm nhân từ nhưng hiếm muộn, lòng thành cầu khẩn, cảm động trời xanh, Thượng đế thương tình truyền Tiên chúa giáng trần đầu thai. Đó là lần thứ nhất Thánh Mẫu phụng mệnh giáng trần (năm Thiệu Bình - 1434), dấu thiêng lưu để Quảng Cung Linh Từ (Phủ Nấp) và các di tích lân cận nay thuộc xã Yên Đồng, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định.

Sau 40 năm mãn hạn về trời, do vẫn còn bâng khuâng mến cảnh trần gian, nên khi hội yến Thiên đình, Tiên chúa sảy rơi chén ngọc, bởi thế bị trích giáng vào nhà họ Lê - sau cải Trần (năm Thiên Hựu - 1557). Lần giáng sinh thứ hai này, Tiên chúa kết duyên cùng ông Trần Đào Lang, cũng là Khôi tinh thượng giới giáng trần. Năm 21 tuổi, hạn kỳ đã hết, bỗng nhiên qua đời, để lại trần thế xiết bao sầu thảm. Quần thể di tích Phủ Dầy, xã Kim Thái, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định ngày nay còn lưu dấu người Tiên quê cũ.

Tiên chúa về trời âu sầu cảnh tình hạ giới, nỗi niềm cảm động cả Thượng đế, nhờ đó được sắc phong Liễu Hạnh Công chúa, cho giáng trần thăm lại cha mẹ, chồng con… Sau đó mới có những chuyện xướng họa cùng Trạng Bùng và các văn nhân nơi xứ Lạng, hay Tây Hồ (Thăng Long) vậy.

Tiếp đến, Tiên chúa giáng hiện vào nhà họ Hoàng ở Tây Mỗ,  Nga Sơn (nay là làng Tây Mỗ, xã Hà Thái, huyện Hà Trung, tỉnh Thanh Hóa), tái hợp với ông Mai Sinh - hậu kiếp của ông Trần Đào Lang (năm Hoằng Định - 1609). Không được bao lâu, xe loan lại đón rước về trời, ấy chính là lần giáng sinh thứ ba, gắn với tôn hiệu Đệ tam Thiên tiên Hoàng Thị Quế Hoa Công chúa của Thánh Mẫu, cũng là tích cũ về Tây Mỗ Linh Từ (Phủ Mỗ).

Trải qua “tam thế giáng sinh”, duyên nợ phàm trần chưa dứt, Tiên chúa được Thượng đế ban cho trắc giáng bất kỳ để được vãng lai nhân thế. Từ đó, thánh tích thiêng liêng khôn kể xiết, từ địa đầu xứ Lạng, tới ranh giới Đèo Ngang, lúc Phố Cát, Đồi Ngang, khi Đền Dâu, Quán Cháo, lúc kinh kỳ thị hiện Thần uy, khi đại chiến Sòng Sơn hiển Thánh… Bất kể buổi đầu giáng thế hay là linh ứng về sau, Thánh Mẫu thực khuôn vàng, thước ngọc, tài sắc vẹn toàn; hiếu nghĩa, trung trinh, nhân từ, quả cảm; giáo hóa chúng dân, đề cao luân lý, bênh người hèn yếu, trị kẻ cường quyền, giúp quốc gia trừ nội loạn, chống ngoại xâm… Trải các đời vua sắc phong bao mỹ tự, đến nay ngoài Bắc trong Nam, không nơi nào ngớt khói nhang phụng sự. Thật là quốc gia trọng vọng, thế giới vinh danh.

Đến hẹn lại lên, từ ngày 03 đến ngày 08 tháng 3 (âm lịch) hàng năm Lễ hội Phủ Dầy được tổ chức trang nghiêm, long trọng thu hút hàng trăm nghìn du khách thập phương cũng như các thanh đồng, đạo quan, con nhang đệ tử theo thờ Thánh Mẫu về dự hội. Lễ hội Phủ Dầy được coi là 1 trong 4 lễ hội lớn nhất Việt Nam với Đại lễ rước Mẫu, Cúng tế, Rước đuốc, Lễ kéo chữ, Hầu đồng và các chương trình thi hát văn, biểu diễn nghệ thuật dân gian…
 
Ngọn lửa thiêng được rước từ cung cấm của Mẫu ở Phủ chính Tiên Hương được cụ thủ nhang Trần Thị Duyên tiếp lửa cho Đoàn rước và các Thanh đồng.
Thanh đồng Trần Thị Kim Huệ rước ngọn lửa thiêng cầu mong Quốc thái dân an, nhà nhà hưng thịnh, ấm no, hạnh phúc.
Ba ông Rồng được kết từ 3 màu bóng bay tượng trưng cho 3 màu sắc của Tam phủ trong đạo Mẫu.
Cụ thủ nhang Trần Thị Duyên dẫn đầu Đoàn rước Mẫu từ Phủ chính Tiên Hương đến chùa Tiên Hương.
 
Người dân Vụ Bản hân hoan tham gia Đoàn rước.
 
Chữ “Mẫu” trong Bộ chữ “Mẫu nghi thiên hạ”
Lễ kéo chữ
 
 
 
 
 
Một Thanh đồng thành kính lễ Mẫu
 Bài: Ngọc Diệp
Ảnh: Long Hưng

 

Bài mới cùng mục

Đơn vị chủ quản: CÔNG TY CP TRUYỀN THÔNG THƯƠNG MẠI AN LẠC
Địa chỉ: P1404, nhà 17T4, Hoàng Đạo Thúy, Thanh Xuân, Hà Nội
Chịu trách nhiệm: Bà Vũ Kim Thảo – Giám đốc

vhay Sản phẩm hợp tác với báo thethaovietnam.vn

Giấy phép số 3996/GP-TTĐT do Sở Thông tin và truyền thông
Hà Nội cấp ngày 14/12/2015

Hotline: 0917106969, email: vhay@amedia.vn

Top